Kategorie:

• Strona główna
• Komnaty solne (0)
• Groty solne (4)
• Jaskinie solne (3)
• Sauny solne (0)
• Płyty solne (1)
• Lampy solne (1)
• Tężnie solankowe (0)
• Aranżacje wnętrz (2)
• Referencje (3)
• Zdrowie (5)
• Wieliczka (14)
• Sól (24)

Najnowsze artykuły:

• Sól w literaturze
• Jaskinia Solna Jama
• Sól w Biblii
• Solne jaskinie w Rumunii
• Jaskinia Solna Jama - opis
• Zasolenie wód w Polsce - cz2
• Zasolenie wód w Polsce - cz1
• Słone jeziora - Asal
• Kopalnia Soli w Wieliczce - trasa turystyczna

Kopalnia Soli w Wieliczce - zagrożenia

Podziemny świat kopalni Wieliczka niestety nie jest dany nam raz na zawsze. Pomimo dosyć szczęśliwej budowy geologicznej złoża, pozwalającej wyrobiskom trwać już przeszło 700 lat istnieje szereg zagrożeń, które w przeszłości były już źródłem poważnych problemów dla kopalni. Na pierwszym miejscu należy tutaj wymienić wodę.
W historii kopalni znaczące dopływy wód sukcesywnie zaczęły się pojawiać od XVII wieku (powstanie około 1622 roku wycieku na poziomie I w rejonie tzw. Tarasu Gór Wschodnich), zaś w drugiej połowie XIX wieku miała miejsce w poprzeczniach Kloski (poz. V) i Colloredo (poz. IV) katastrofa wodna, która nieomal doprowadziła do zagłady kopalni. W wyniku prowadzonych wtedy forsownie poszukiwań soli potasowo-magnezowych, które nie występują w złożu "Wieliczki", naruszono jego granicę i doprowadzono do wdarcia się wód do wyrobisk. Walka z tym dopływem trwała około 11. lat, do jego likwidacji przyczyniły się głównie korzystne warunki geologiczne otoczenia złoża, tj. występowanie skał ilastych na jego północnym przedpolu, które spowodowały samouszczelnienie dróg dopływu wody do kopalni.
Innym powodem katastrof wodnych w kopalni była rabunkowa eksploatacja złoża po II wojnie światowej. W kilku komorach umiejscowionych za blisko północnej granicy złoża doszło do wdarcia się wód. Do najgroźniejszych należą wycieki w komorach Fornalska 2 (poz. VII) i Z-32 (poz. VI), powodujące konieczność ciągłego odbioru i pompowania na powierzchnię dopływającej wody zasolonej. Rewizję poglądów na sposób prowadzenia robót dla zwalczania zagrożenia wodnego spowodowała ostatnia awaria wodna w poprzeczni Mina na poz. IV kopalni. Celem prowadzenia przebudowy tego chodnika było jego odbudowanie i ujęcie wycieku znajdującego się w jego czole, który w sposób niekontrolowany przedostawał się na niższe poziomy. Nikt się jednak nie spodziewał, że w otoczeniu końcówki poprzeczni doszło do takich zmian w górotworze, że prowadzone prace w sposób niezamierzony spowodują udrożnienie drogi dla wód. Możliwe jest też także, że awarię spowodował czynnik niezależny od prowadzonych prac, w tym przypadku i tak doszło by do uruchomienia dopływu, a walka z nim w nie przebudowanym chodniku byłaby znacznie trudniejsza.
Łącznie w kopalni wg stanu na 31.12.2002 r. jest zarejestrowanych 196. Całkowity dopływ wód ze wszystkich wycieków kopalnianych i z szybów(czynnych 6, nieczynnych 3) wynosi około 214.000 m3 rocznie. Zaznaczyć tu należy, że ok. 80% tego dopływu pochodzi z 3 największych wycieków: w poprzeczni Mina, w komorze Fornalska 2, w pochylni pod ługownią Z-32. Zdecydowana większość grupuje się w pobliżu północnej granicy złoża i w jego górnej części, przy czym największe wydajności posiadają wycieki zlokalizowane przy północnej granicy złoża co potwierdza istnienie poza tą granicą w/w zasobnych stref wodonośnych. Przy północnej granicy złoża występowały dotychczas wszystkie, znacznych rozmiarów, zjawiska wdarcia się wody do kopalni. Jak wynika z powyższych, największe zagrożenie wodne Kopalni związane jest z rejonem północnej granicy złoża a w szczególności z istnieniem tutaj:
- stref wodonośnych poza złożem
- znacznych dopływów wód pozazłożowych do wyrobisk górniczych
- stosunkowo dużego zagęszczenia wyrobisk poeksploatacyjnych i związanej z tym możliwości otwierania się nowych dróg dopływu wód pozazłożowych do kopalni, w wyniku odprężania się górotworu.

Prace związane ze zwalczaniem zagrożenia wodnego kopalni koncentrują się przede wszystkim w rejonie tej granicy i zmierzają do:
- zamykania dopływów w warunkach umożliwiających takie zamknięcie, tj. w rejonach o małej perforacji górotworu wyrobiskami górniczymi,
- właściwego ujęcia i odprowadzenia istniejących dopływów wód (solanek) w rejonach sperforowanych wyrobiskami górniczymi,
- zapewnienia stabilności górotworu przez pozostawienie tutaj granicznego filara bezpieczeństwa a w przypadku braku takiej calizny oporowej - zabezpieczenia (np. przez podsadzenie) przed deformacją znajdujących się tu wyrobisk górniczych.
Innym zagrożeniem dla wyrobisk kopalni jest zagrożenie zawałowe. W jej historii dochodziło ponad 22 razy do zawałów komór, których skutki sięgały powierzchni. Pierwszym znanym takim zapadliskiem było zawalenie się w 1579 roku komory Gmińskie, ostatnim - zawalenie się w 1960 roku komory Schmidt. Dzisiaj, jak wskazują prowadzone badania i obserwacje, zawały tego typu Wieliczce nie grożą, jednak cały czas wytypowane komory muszą podlegać wnikliwym obserwacjom. Natomiast zagrożenie zawałowe komór na mniejszą skalę jest cały czas poważne, wyrobiska musza nieustannie podlegać przeglądom i pracom zabezpieczającym.

Występowanie gazów w kopalni znane było już od dawna. Spośród obecnych tu najczęściej CH4 i CO2 jedynie metan stanowił poważniejsze zagrożenie. Przypadki jego pojawiania się notowano w okresie intensywnie prowadzonej eksploatacji złoża. Metan najczęściej przedostawał się do wyrobisk drogą powolnego odgazowania z naruszonej w wyniku robót górniczych (eksploatacyjnych), wiertniczych oraz w wyniku ruchów górotworu, calizny. Gazonośność złoża, pomimo wielowiekowej eksploatacji nie została dotychczas w pełni wyjaśniona. Metan występuje zarówno w skałach solnych, jak i w skałach otaczających, a jego nagromadzenia prawdopodobnie miały związek z zaburzeniami tektonicznymi skał. Za najbardziej gazonośną uważa się południową część złoża (graniczącą z fliszem karpackim), chociaż przypadki pojawiania się metanu notowano również w innych jego częściach.
Źródło: http://www.kopalnia-pp.pl

22.08.2007. 08:32